Kafa toparlaması

Kamusal alan artık "pinterest" te bile bulabileceğiniz bir başlık. Arama sonucunda pek çok peyzaj projesine ulaşıyorsunuz. Doğru, peyzaj, mimarlığa nazaran kamusal alan ile daha ilişkili bir konu. Ancak kamusal alanı şekillendiren ana temaların çoğu (peyzajı dışarıda bırakmadan söylemek isterim ki) mimari.

Kamusal alanın ihtiyaçları da zaman ve kültür ile şekilleniyor, değişiyor. Bu konu başlığı altında genelde büyüklerimizin tabiri ile Avrupa-i kültür ve hayat şekli incelemeleri bulunacak. Konu İslam devletlerinde, uzak doğuda ve Afrika'da değişmekte. Kamusal alanın kuralları ve ihtiyaçları farklılaşmakta. Hazır konu başlığını daraltmaya başlamışken hemen "iç mekan kamusal alanlar"ı da eleyelim. O da konu içerisinde yer almayacak.

 Peki nedir kamusal alanın ihtiyaçları? Eski dönemlerden post-modernizm e kadar (jane jacobs bile dahil) pek çok kişi "güvenlik" terimini kamusal alanın ihtiyaçlarında en yukarılara taşır. İnsanların zaman geçirmekten çekinmeyecekleri bir alandır kamusal alan. Güvenlik terimi tabiki geniş, lokasyona çok bağlı ancak tasarımcının elinden gelen güvenlik unsurları listesi de küçümsenmeyecek kadar önemli. Modernizm'in hayalperestliğini bir kenara bırakırsak* kimse üstünde bir bina bulunan, karanlık, basık, kuytu köşelerde buluşmak yada zaman geçirmek için delirmiyor. Psikoloji başlığı ile de bağlantılı olan bu konu aslında oldukça önemli. Genel olarak kamusal alanlar insanların "görülebilir" olduğu tasarımlarla daha fazla kullanılır oluyor. Bu "görülebilirlik" başlığını da açmak gerekirse, açık alanlar ve tabiki aydınlatma bunun içinde.

Aslında kamusal alan ihtiyaçları bambaşka bir başlık tabi. Benim araştırıp, dile getirmek istediğimse bambaşkaydı, yine gaza geldim. Bir yapı / yapı kompleksi tasarlayan mimar kamusal alan ihtiyacı içerisinde tüm mimarisini etkileyecek bir tasarım kararı alarak yapıyı mükemmel kamusal alan ev sahibi haline getiriyor. Pardon fazlaca kafa karıştırıcı oldu belkide, hemen örneklerle ortamı yumuşatalım: (tabiki) Oslo Opera Binası, TKTS Booth New York sanırım kuvvetli örnekler.

Şimdilik bu kadar. İşe yaradı mı?
Yaradı...

* Bunun ciddiyetsiz bir kafa toplaması yazısı olduğunu unutmadan okuyunuz. Yıldızı buraya koymamdaki sebep buruşuk suratlarınızın kafamda canlanmasıdır.